single

Argan – pozyskiwanie i właściwości oleju arganowego

Argan to nazwa ciernistego drzewa, które znaleźć możemy głównie w zachodniej części Maroka.  Jest to roślina dosyć niezwykła. Jeśli spojrzymy na przekrój drzew, krzewów i roślin należących do grupy Sapotaceae, czyli dokładnie do tej rodziny, do której należy drzewo arganowe, to zauważymy, że to jedyny egzemplarz rosnący w suchym klimacie. Reszta z około 1000 roślin należących do Sapotaceae spotykana jest raczej w klimacie tropikalnym. Drzewo arganowe jest również jedynym przedstawicielem tej rodziny, który żyje w północnej części pustyni Sahary.

Charakterystyczne dla drzewa arganowego kwiaty koloru zielono-białego kwitną pomiędzy majem a sierpniem zbijając się w małe kępki z liśćmi o przekroju 5-6 mm. Owoce tego drzewa potrzebują nawet roku, by w pełni dojrzeć.  Dojrzały owoc ma kolor jasnożółty, zaś niedojrzały charakteryzuje się kolorem zielonym.  Owoce drzewa arganowego są zazwyczaj owalne lub koliste, a wyglądem przypominają przerośniętą oliwkę. W skład owocu wchodzi twardy orzech, zawierający zazwyczaj trzy nasiona o migdałowatym kształcie. Z nasion Tych pozyskiwany jest niezwykle cenny a zarazem pożyteczny olej wzbogacony o esencjonalne kwasy tłuszczowe.  Dodatkowo orzech otacza wyjątkowo trudna do przecięcia, mięsista powłoka.

Tradycyjne metody pozyskiwania oleju

Według przyjętej tradycji olej arganowy powinien być pozyskiwany ręcznie przez kobiety z regionu w którym rośnie ta niezwykła roślina. Dojrzałe owoce zbierane są a następnie suszone w pełnym słońcu. Dalszym etapem jest oddzielenie miąższu, który zostaje wykorzystany jako pokarm dla miejscowego bydła. Jest to wyjątkowo pracochłonny proces, z uwagi na trudności, jakie sprawia przecięcie tej mięsistej powłoki.  Kolejnym krokiem w celu pozyskania oleju arganowego jest ręczne rozłupanie orzecha oraz sortowanie i prażenie znajdujących się w jego wnętrzu nasion.  Następnie są one rozdrabniane i mielone za pomocą niezwykle ostrych kamieni oraz mieszane z zimną wodą. Do tak przygotowanej mieszaniny kobiety dodają ciepłą wodę, co powoduje wytrącanie się drogocennego oleju.  Teraz wystarczy zebrać unoszący się na powierzchni wody olej i pozwolić mu leżakować przez dłuższy czas. Po upływie wymaganego okresu leżakowania olej zmieni barwę z ciemnej na przejrzystą. Jest to idealny czas na jego delikatne oczyszczenie i dalsza dystrybucję.
Produkcja oleju  arganowego to niezwykle trudny i pracochłonny proces. Szacuje się, że pozyskanie litra oleju wiąże się aż z 10 godzinami ręcznej pracy.  Wydajność produkcji jest przy tym stosunkowo mała, gdyż 100 kg owoców pozwala na pozyskanie jedynie 2 litrów oleju.
Jest to jednak na tyle opłacalny biznes, że każdy, kto uda się w czerwcową podróż przez ulice południowo-zachodniej prowincji Maroka – Tamanar spotka tam mnóstwo chłopców sprzedających buteleczki z tym drogocennym olejem.

Zalety i właściwości oleju arganowego

Olej pozyskiwany z drzewa arganowego jest zdecydowanie ciemniejszy od równie popularnego w Maroko oleju oliwkowego. Charakteryzuje się niezwykłą głębią smaku i aromatem bardzo przypominającym masło orzechowe.  Olej arganowy jest bogaty w nienasycone kwasy tłuszczowe, wśród których około 80 % to kwas olejowy i linolowy. Tu również występuje spora różnica między olejem arganowym i oliwkowym, gdyż procentowy udział kwasu linolowego w oleju arganowym jest znacznie wyższy niż w oleju oliwkowym i wynos około 37%. Jest to niezwykle ważna różnica, gdyż kwas ten nie jest produkowany przez organizm ludzki, dlatego warto go przyjmować z pożywieniem w dosyć sporych ilościach.
Ciekawym zastosowaniem oleju arganowego w medycynie naturalnej jest wykorzystywanie go jako silnego afrodyzjaku. Dodatkowo olej ten od setek lat używany jest przez mieszkanki Maroka jako wielofunkcyjny kosmetyk idealny do pielęgnacji skóry i włosów.